پاسخ به شبهات

اعترافها

بعد از شفاف شدن بایستگی تفسیر عترت، اشاره به برخی اعترافها پیش از بازگو نمودن برخی فضایل و برتریهای باقر العلوم
علیه السلام مناسب دیده شد. گرچه در ساحت قدس عترت، اعتراف دیگران ارزشی نمیافزاید، لیکن به خاطر این که اعتراف برخی
صاحبان فضیلت و نیز برخی دشمنان عترت که ناگزیر از اعتراف به برتریها شده اند، در برخی افراد تأثیرگذار است، در اولین عنوان
بخش دوم به این موضوع پرداخته میشود. ابی الحدید میگوید: محمد بن علی بن الحسین (علیهم السلام) سرآمد و سرور فقهای
حجاز میباشد. علم فقه را مردم از ایشان و فرزندش جعفر آموختهاند [ ۴۷ ] این سخن که میگوید فقه را مردم از ایشان و فرزندش،
صادق آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم آموختهاند، اعتراف بزرگی از یک محقق اهل سنت در حوزه فقه و فرهنگ به شمار
میرود. ابن صباغ میگوید: محمد بن علی بن الحسین (علیهم السلام) در علم و [صفحه ۳۹ ] فضل و آقایی و ریاست و امامت
صفحه ۲۰ از ۱۱۰
سرآمد است، سخا و جودش خاص و عام را فرا گرفته و بخشش وی فراگیر است. شهره به فضل و احسان فراهم کرده با این که از
زندگی متوسط بهرهمند و عیالمند نیز بودند [ ۴۸ ]. شیخ مفید میگوید: ابوجعفر محمد بن علی (علیهم السلام) از بین برادران خویش
صاحب دانش و برتری و زهد و آقایی بود. خبرساز ترین فرد و بارزترین شخص در میان عامه و خاصه بودند. بلند مرتبه ترین فرد
خاندان بودند. از هیچ فردی از فرزندان حسن و حسین همانند ایشان علم دین و میراث سنت و قرآن و سیره و فنون ادب به یادگار
نمانده است. و نیز میگوید: در فضیلت برتری آن گونه معروف بود که ضرب المثل قرار گرفته بود [ ۴۹ ]. فتال میگوید: بر همگان
در دانش و فضیلت برتری داشت، در میان فرزندان حسن و حسین در دانش قرآن و فنون آداب کسی همانند وی نبود، معروفترین
بین عامه و خاصه بود [ ۵۰ ]. ذهبی میگوید: وی فردی است که فضیلت دانش و عمل را در خود فراهم ساخت و نیز آقایی و شرافت
و اطمینان و وقار را در خویش فراهم ساخته بود. و به همین خاطر شایستگی جانشینی در وی فراهم بود [ ۵۱ ]. ابن عنبه میگوید: وی
مورد اطمینان و از دانش گسترده و بردباری فراوان بهرهمند بود. بزرگواریش بیش از آن است که به آن اشاره شود [ ۵۲ ]. [صفحه
۴۰ ] محمد بن سعد میگوید: وی مورد اطمینان و از دانش گسترده بهرهمند بود و احادیث فراوان نقل نموده است [ ۵۳ ]. محمد بن
منکدر که عالم سنی و علاقهمند به اهل بیت است [ ۵۴ ] میگوید: من پیش از این که محمد بن علی الباقر را ببینم فکر نمیکردم
برای علی بن الحسین جانشینی باشد، که همتراز وی در فضیلت و برتریها قرار گیرد [ ۵۵ ]. عبدالله بن عطا میگوید: دانشمندان را
در نزد هیچ کس همانند ابوجعفر کوچک ندیدم [ ۵۶ ]. ابرش کلبی میگوید: در میان آسمان و زمین داناترین فرد فرزند رسول الله
صلی الله علیه و آله و سلم ایشان (محمد بن علی) میباشد [ ۵۷ ]. قتاده که از فقهاء اهل سنت زمان امام در بصره میباشد، میگوید:
در نزد هیچ دانشمندی همانند تو لرزان نبودم [ ۵۸ ] ابن خلکان: باقر، دانشمند و بزرگ و آقا و بزرگوار است [ ۵۹ ]. هشام بن
عبدالملک میگوید: عرب و عجم و قریش به مثل تو افتخار میکند. بودن همانند تو در میان قریش موجب سیادت و بزرگی قریش
بر عرب و عجم است. [ ۶۰ ]. [صفحه ۴۱ ] ابو اسحاق میگوید: وی همانند ندارد. [ ۶۱ ]. والی و استاندار مدینه: وی پاکدامن ترین و
زاهدترین و پرهیزکارترین و داناترین و مهربانترین و عابدترین انسان روی زمین است. [ ۶۲ ]. عبدالله بن معمر لیثی میگوید:
سینههای شما رویشگاه دانش و منبع شهد شیرینی و پر برگ و بار برای مردم است. [ ۶۳ ]. محمد بن طلحه شافعی میگوید: وی
شکوفا کننده دانش و منبع و آشکار کننده دانش و مخزن برکات است. نفس وی پاک و اخلاق وی با شرافت و لحظههای عمرش
در اطاعت خدا سپری شده است. در پرهیزکاری ثابت قدم، نشانههای تقرب به منزلت الهی در وی آشکار میباشد. پاکترین
.[ برگزیدگان، وی همان صاحب فضیلتی است که فضیلتها به سوی وی شتابان و صفات نیک از وی شرافت گرفته است. [ ۶۴
احمد بن یوسف میگوید: محل رویش فضایل و مفاخر، الامام محمد بن علی الباقر علیه السلام است. در میان فرزندان حسن و
حسین همانند وی یافت نمیشود. [ ۶۵ ]. ابونعیم میگوید: فرد همیشه به یاد خدا و فروتن و ثابت قدم، ابوجعفر محمد بن علی الباقر
است. [ ۶۶ ] محمد امین بغدادی میگوید: از هیچ فردی از تبار حسین همانند [صفحه ۴۲ ] ابوجعفر علیه السلام در دانش دین و سنن و
سیره و فنون و ادب یافت نشده است. [ ۶۷ ]. ابن حجر میگوید: وارث علی بن الحسین (علیهما السلام) در دانش و تقوا محمد بن
علی است. از وی پنهانهای حقایق و معارف و حکمت و لطائف آشکار شده است. [ ۶۸ ]. شمس الدین ابن طولون میگوید: باقر،
سرور، بزرگ و دانشمند میباشد. [ ۶۹ ]. ابوهریره میگوید: اباجعفر انت الامام احبه و ارضی الذی ترضی به و اتابع. [ ۷۰ ]. حمیری
میگوید: أینهونی عن حب آل محمد و حبهم مما به أتقرب و حبهم مثل الصلوة و انه ع لی الناس من کل الصلوة لا وجب هم اهل
آیا » .[ البیت اذهب الرجس عنهم وصفوا من الادناس طرا و طیبوا هم اهل بیت ما لمن کان مؤمنا من الناس عنهم بالولایۀ مذهب. [ ۷۱
مرا باز میدارید از دوستی آل محمد، در حالی که دوستی آنان سبب تقرب به خداست، دوستی آنان همانند نماز، بر همگان از هر
نمازی واجبتر است. آنان خاندانی هستند که هر گونه پلیدی از آنان زدوده شده و از تمام آلودگیها پاک و شفاف شدند. آنان
قرظی میگوید: یا باقر العلم .« خاندانی هستند که هر کس [صفحه ۴۳ ] مؤمن به خداست باید رهبری آنان را روش خویش قرار دهد
صفحه ۲۱ از ۱۱۰
ای شکوفا کننده دانش برای پاکان و ای برترین کسی که بر قلههای کمال اوج » .[ لاهل التقی و خیر من لبی اعلی الاجبل. [ ۷۲
ابوزرعه میگوید: سوگند به جان خویش که ابوجعفر از بزرگترین دانشمندان میباشد. [ ۷۳ ]. اینها برخی از اعترافهای .« گرفتهای
فرزانگان و نیز برخی از دشمنان حضرت در حق وی میباشد. فضایل برتر شاخص عترت، همگان را بر اعتراف وادار ساخته است.
هشدار
این عظمت علمی و فضیلت برتر باقر العلوم علیه السلام است، که زبانزد خاص و عام میباشد. این برتریها همگان را به اعتراف
وادار نموده است. با توجه به این نکته برخی تنگ نظریها در شأن و منزلت حضرت ناروا میباشد. در حالی که همگان، شیعه و چه
محققان اهل سنت به فضایل حضرت معترفند. و نیز آنان که از وی حدیث نقل میکنند مورد پذیرش میباشند؛ برخی در حق وی
جفا روا داشتهاند که به دو نمونه اشاره میشود. محمد بن سعد و نیز برخی نویسندگان بعد از وی مانند ابن عساکر میگویند: به
راویانی که از ایشان حدیث نقل میکنند نمیتوان اعتماد [صفحه ۴۴ ] نمود، لیس یروی عن الباقر من یحتج به. [ ۷۴ ]. این در حالی
است که به نقل امثال ذهبی افرادی از محدثان چون عمرو بن دینار، اعمش، اوزاعی، ابن جریح وقرة بن خالد از ایشان حدیث
روایت میکنند. [ ۷۵ ] و نیز افرادی از مورخان چون ابن مبارک، زهری، طبری، بلاذری، خطیب، سلامی [ ۷۶ ] و مالک و… به وی
اعتماد میکنند. آیا افرادی چون اوزاعی، سفیان ثوری، ابوحنیفه مورد پذیرش اهل سنت نمیباشند؟! نکته دوم این که ذهبی و
برخی دیگر، باقر العلوم علیه السلام را با فقهایی چون ابن کثیر و ابن زناد و ربیعه و قتاده و ابن شهاب مقایسه نموده و آنها را برتر از
باقر العلوم علیه السلام میدانند! [ ۷۷ ]. صرف نظر از حقیقتی که باقر العلوم علیه السلام را برتر از هر فقیه میکند و آن این که اصولا
دانش وی بر اساس اجتهاد و علوم مدرسهای نیست که با سایر فقها سنجیده شود. دانش وی علم لدنی و زلال وحیانی است. لیکن
آیا اگر کسی بر این باور بود که دانش وی نیز همانند سایرین است، آیا با آن همه اعترافها که حتی در بین آنان امثال قتاده هم
میباشد و در حق باقر العلوم علیه السلام آن گونه اعتراف مینماید، آیا برتر دانستن امثال قتاده را از حضرت جفا در حق باقر العلوم
علیه السلام نیست؟! افسوس؛ شناخت نوع محققان اهل سنت از عترت، در همین سطح است، که عترت را همتراز افراد معمولی
[ میپندارند و آنگاه دچار چنین ارزیابی هایی غیر منطقی نیز میشوند! [صفحه ۴۵
برگرفته از کتاب امام باقر علیهالسلام الگوی زندگی نوشته: حبیب الله احمدی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


− 4 = یک