اخلاق و فضائل

اعتراف برزگان در فضائل امام باقر

ابیالحدید میگوید: محمد بن علی بن الحسین (علیهم السلام) سرآمد و سرور فقهای حجاز میباشد. علم فقه را مردم از ایشان و فرزندش جعفر آموختهاند [۱] این سخن که میگوید فقه را مردم از ایشان و فرزندش، صادق آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم آموختهاند، اعتراف بزرگی از یک محقق اهل سنت در حوزه فقه و فرهنگ به شمار میرود.
ابن صباغ میگوید: محمد بن علی بن الحسین (علیهم السلام) در علم و فضل و آقایی و ریاست و امامت سرآمد است، سخا و جودش خاص و عام را فرا گرفته و بخشش وی فراگیر است. شهره به فضل و احسان فراهم کرده با این که از زندگی متوسط بهرهمند و عیالمند نیز بودند [۲] . شیخ مفید میگوید: ابوجعفر محمد بن علی (علیهم السلام) از بین برادران خویش صاحب دانش و برتری و زهد و آقایی بود. خبرسازترین فرد و بارزترین شخص در میان عامه و خاصه بودند. بلند مرتبهترین فرد خاندان بودند. از هیچ فردی از فرزندان حسن و حسین همانند ایشان علم دین و میراث سنت و قرآن و سیره و فنون ادب به یادگار نمانده است. و نیز میگوید: در فضیلت برتری آن گونه معروف بود که ضرب المثل قرار گرفته بود [۳] .
فتال میگوید: بر همگان در دانش و فضیلت برتری داشت، در میان فرزندان حسن و حسین در دانش قرآن و فنون آداب کسی همانند وی نبود، معروفترین بین عامه و خاصه بود [۴] .
ذهبی میگوید: وی فردی است که فضیلت دانش و عمل را در خود فراهم ساخت و نیز آقایی و شرافت و اطمینان و وقار را در خویش فراهم ساخته بود. و به همین خاطر شایستگی جانـشینی در وی فراهم بود [۵] . ابن عنبه میگوید: وی مورد اطمینان و از دانش گسترده و بردباری فراوان بهرهمند بود. بزرگواریش بیش از آن است که به آن اشاره شود [۶] . محمد بن سعد میگوید: وی مورد اطمینان و از دانش گسترده بهرهمند بود و احادیث فراوان نقل نموده است [۷] . محمد بن منکدر که عالم سنی و علاقهمند به اهل بیت است [۸] میگوید: من پیش از این که محمد بن علی الباقر را ببینم فکر نمیکردم برای علی بن الحسین جانشینی باشد، که همتراز وی در فضیلت و برتریها قرار گیرد [۹] . عبدالله بن عطا میگوید: دانشمندان را در نزد هیچ کس همانند ابوجعفر کوچک ندیدم [۱۰] . ابرش کلبی میگوید: در میان آسمان و زمین داناترین فرد فرزند رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم ایشان (محمد بن علی) میباشد [۱۱] . قتاده که از فقهاء اهل سنت زمان امام در بصره میباشد، میگوید: در نزد هیچ دانشمندی همانند تو لرزان نبودم [۱۲] ابن خلکان: باقر، دانشمند و بزرگ و آقا و بزرگوار است [۱۳] . هشام بن عبدالملک میگوید: عرب و عجم و قریش به مثل تو افتخار میکند. بودن همانند تو در میان قریش موجب سیادت و بزرگی قریش بر عرب و عجم است. [۱۴] . ابو اسحاق میگوید: وی همانند ندارد. [۱۵] . والی و استاندار مدینه: وی پاکدامن ترین و زاهدترین و پرهیزکارترین و داناترین و مهربانترین و عابدترین انسان روی زمین است. [۱۶] . عبدالله بن معمر لیثی میگوید: سینههای شما رویشگاه دانش و منبع شهد شیرینی و پر برگ و بار برای مردم است. [۱۷] . محمد بن طلحه شافعی میگوید: وی شکوفا کننده دانش و منبع و آشکار کننده دانش و مخزن برکات است. نفس وی پاک و اخلاق وی با شرافت و لحظههای عمرش در اطاعت خدا سپری شده است. در پرهیزکاری ثابت قدم، نشانههای تقرب به منزلت الهی در وی آشکار میباشد. پاکترین برگزیدگان، وی همان صاحب فضیلتی است که فضیلتها به سوی وی شتابان و صفات نیک از وی شرافت گرفته است. [۱۸] . احمد بن یوسف میگوید: محل رویش فضایل و مفاخر، الامام محمد بن علی الباقر علیهالسلام است. در میان فرزندان حسن و حسین همانند وی یافت نمیشود. [۱۹] . ابونعیم میگوید: فرد همیشه به یاد خدا و فروتن و ثابت قدم، ابوجعفر محمد بن علی الباقر است. [۲۰] محمد امین بغدادی میگوید: از هیچ فردی از تبار حسین همانند ابوجعفر علیهالسلام در دانش دین و سنن و سیره و فنون و ادب یافت نشده است. [۲۱] .
ابن حجر میگوید: وارث علی بن الحسین (علیهما السلام) در دانش و تقوا محمد بن علی است. از وی پنهانهای حقایق و معارف و حکمت و لطائف آشکار شده است. [۲۲] .
شمس الدین ابن طولون میگوید: باقر، سرور، بزرگ و دانشمند میباشد. [۲۳] .
ابوهریره میگوید:
اباجعفر انت الامام احبه
و ارضی الذی ترضی به و اتابع. [۲۴] .
حمیری میگوید:
أینهونی عن حب آل محمد
و حبهم مما به أتقرب
و حبهم مثل الصلوة و انه عـلی الناس من کل الصلوة لا وجب
هم اهل البیت اذهب الرجس عنهم
وصفوا من الادناس طرا و طیبوا
هم اهل بیت ما لمن کان مؤمنا
من الناس عنهم بالولایة مذهب. [۲۵] .
«آیا مرا باز میدارید از دوستی آل محمد، در حالی که دوستی آنان سبب تقرب به خداست، دوستی آنان همانند نماز، بر همگان از هر نمازی واجبتر است. آنان خاندانی هستند که هر گونه پلیدی از آنان زدوده شده و از تمام آلودگیها پاک و شفاف شدند. آنان خاندانی هستند که هر کس مؤمن به خداست باید رهبری آنان را روش خویش قرار دهد».
قرظی میگوید:
یا باقر العلم لاهل التقی
و خیر من لبی اعلی الاجبل. [۲۶] .
«ای شکوفا کننده دانش برای پاکان و ای برترین کسی که بر قلههای کمال اوج گرفتهای».
ابوزرعه میگوید: سوگند به جان خویش که ابوجعفر از بزرگترین دانشمندان میباشد. [۲۷] .
اینها برخی از اعترافهای فرزانگان و نیز برخی از دشمنان حضرت در حق وی میباشد. فضایل برتر شاخص عترت، همگان را بر اعتراف وادار ساخته است.
——————————————————————————————————————————————
منبع: امام باقر الگوی زندگی؛ حبیب الله احمدی؛ فاطیما چاپ دوم ۱۳۸۵٫
برگرفته از کتاب دانشنامه امام باقر علیه السلام

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


6 × = چهل هشت