القاب و کنیه ها

القاب امام باقر

ابنشهرآشوب مینویسد لقب امام پنجم باقر بوده برای آنکه علم را شکافت و این لقب را پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم به وسیله جابر بن عبدالله انصاری با او اعلام نمود – شاکرلله – هادی – امین هم گفتهاند و او شبیهترین ائمه به پیغمبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم بوده است.
[صفحه ۴]
در فصول المهمه مینویسد بقره العلم ای تفجره و توسعه و آن لقب محمد بن علی بن حسین علیه السلام است.
در صحاح مینویسد: تبقر التوسع فی العلم – و آن لقب امام محمد بن علی بن الحسین علیه السلام است.
در قاموس مینویسد الباقر محمد بن علی بن الحسین لتبحره فی العلم
در لسان العرب مینویسد لقب به لانه بقر العلم و عرف اصله و استنبط فرعه و توسع فیه و التبقر التوسع چون محمد بن علی بن الحسین علیه السلام علم را شکافت اصل آن را معرفی کرد فروع آن را استنباط نمود و توسعه داد و تبقر به معنی توسع و وسعت دادن است.
ابنحجر در صواعق مینویسد سمی بذلک من بقر الارض ای شقها و آثار مجناتها و مکامنها فلذلک هو اظهر من مجناته کنوز المعارف و حقایق الاحکام و الحکم و اللطایف ما لا یخفی الاعلی منطمس البصیره او فاسد الطویه و السریره و من ثم قیل فیه هو باقر العلم و جامعه و شاهر علمه و رافعه الخ
ابنحجر از مخالفین است اما درباره امام محمدباقر علیه السلام چنین مینویسد او را باقر از این جهت گفتند که همچنان که زمین را میشکافند تا کنوز و خزائن و معادن و منابع و جواهر قیمتی آن کشف گردد و ظاهر شود او زمین علم را شکافت و لطایف و دقایق و معارف و حقایق احکام را با حکم و لطائف آن ظاهر ساخت که بر کسی جز روشن ضمیران آشکار نبود و به این حقایق کوردلان بدطینت و بد سریرت واقف نخواهند شد و لذا او را باقر علم و جامع علم و ناشر علم و بلند گرداننده علم گفتند.
ابنجوزی مینویسد انما سمی الباقر من کثره سجوده بقر السجود جبهته ای فتحها و وسعها و قیل لغزاره علمه امام پنجم را بدینجهت باقر گفتند که از بس سجده کرد پیشانیش پینه کرد و شکافته شد و برای آنکه علم او وسیع بود و علم و دانش را شکافت باقرالعلم گفتند.
شیخ صدوق ره از جابر جعفی روایت میکند که چون او علم و دانش را شکافت او را باقرالعلم گفتند بقر العلم بقرا ای شقه شقا و اظهره اظهارا
جابر بن عبدالله انصاری روایت میکند که پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم به من فرمود:
[صفحه ۵]
سمعت رسول الله یقول (ص) انک ستدرک رجلا منی اسمه اسمی و شمائله شمائلی یبقر العلم بقرا فاذا لقیته فاقرئه منی السلام
جابر میگوید این سخن در نظرم بود تا آنکه در کوچههای مدینه طفلی را دیدم به آن شمائل پیش رفتم پرسیدم نام تو چیست گفت محمد بن علی بن الحسین گفتم جدت رسول الله سلام به تو رسانید و پیشانی او را بوسیدم
… فقال شمائل رسول الله و الذی نفس جابر بیده یا غلام ما اسمک قال اسمی محمد بن علی بن الحسین فاقبل الیه یقبل راسه و یقول بابی انت و امی ابوک رسول الله یقرئک السلام … آنگاه برگشت به خانه و به پدرش گفت رفتم خدمت حضرت سجاد فرمود آری این همان است که باقرالعلوم خواهد بود.
خطیب بغدادی روایت میکند که جابر بن عبدالله انصاری گفت پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم مرا امر فرمود که سلام او را به تو برسانم قال جابر الانصاری للباقر – رسول الله امرنی ان اقرئک السلام
شیخ مفید در ارشاد مینویسد که ابوجعفر محمد بن علی فرمود دخلت علی جابر بن عبدالله الانصاری فسلمت علیه فرد علی السلام ثم قال لی من انت و ذلک بعد ما کف بصره فقلت محمد بن علی بن الحسین فقال یا بنی ادن منی فدنوت منه فقبل یدی ثم اهوی الی رجلی یقبلهما فتنحیت عنه ثم قال لی ان رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم یقرئک السلام فقلت و علی رسول الله السلام و رحمه الله و برکاته
در روایت شیخ است که جابر چشمش خوب نمیدید که درب خانه علی بن الحسین سجاد رسید کودکی را دید آمد درب در گفت نزدیکتر بیا تو را ببینم آنگاه پرسید نامت چیست گفت محمد پرسید پسر کیستی گفت علی بن الحسین او را بغل نمود بوسید و بر پای او افتاد و سلام پیغمبر خدا را صلی الله علیه و آله و سلم به او رسانید و لقب او را اعلام کرد که پیغمبر تو را چنین لقب داده است باقرالعلوم
برگرفته از کتاب زندگانی امام محمد باقر علیه السلام نوشته آقای حسین عماد زاده

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


نُه − = 0