نقش تربیتی و ارشادی

امام باقر علیه السلام و هشدار به برخی خلفا درباره ی کجرویها

امام باقر (ع) در نامه به یکی از خلفای بنیامیه، کجرویهای وی را چنین برشمرده است: و از جمله کارهای نادرست، این است که
جهاد در جامعهی اسلامی ضایع شده و ارزش و کاربرد اصلی خود را از دست داده است. [صفحه ۱۵۷ ] جهادی که خداوند آن را
بر سایر اعمال برتری بخشیده و عمل کنندهی به جهاد را بر سایر نیکوکاران و عبادتگران رجحان داده، و ایشان را از درجات عالیتر
و مغفرت و رحمت بیشتری بهرهمند گردانیده است؛ زیرا در پرتو جهاد است که دین در پهنهی جوامع طلوع میکند و به وسیلهی
همین جهاد است که دشمنان دین تار و مار میشوند، و خداوند در سایهی همین ارزش، جان و مال مؤمنان را خریده و به ایشان
بهشت بخشیده است، معاملهای همراه با رستگاری و موفقیت! خداوند در مسیر جهاد با مؤمنان شرط کرده است که حدود و قوانین
الهی را رعایت کنند. اولین شرط این است که در پرتو جهاد مردم را از اطاعت خلق بازدارند و به اطاعت خدا دعوت کنند، و
ملتها را از عبادت مخلوق به عبادت خالق سوق دهند، و از ولایت و رهبری غیر خدا به ولایت و رهبری و محبت خدا رهنمون
شوند. کافرانی که از پرداخت جزیه (و به رسمیت شناختن حکومت اسلامی) امتناع ورزند کشته میشوند و خانوادهی آنان اسیر
خواهند شد. باید توجه داشت که جهاد برای این نیست که مردم را از اطاعت یک بنده به اطاعت بندهای دیگر همانند او، وا دارند!
هرگاه کافران در دایرهی حاکمیت اسلام، جزیه را بپذیرند، نباید مورد تعدی و ظلم قرار گیرند، و نباید پیمانی که با آنان بسته
میشود، شکسته شود. جزیه و مالیاتی که برای این گروه تعیین میشود، باید پایینتر از توان و طاقت آنها و فروتر از قدرتشان باشد.
اموال و غنایمی که در پرتو جهاد به دست میآید، از آن همهی مسلمانان است و گروه خاصی نسبت به آن اولویت و مالکیت
ندارند. اگر در راستای جهاد، کارزاری صورت گرفت و اسیری به دست آمد، باید در مسایل ویژهی هر یک به روش پیامبر (ص) و
قانون دینی آن عمل کرد. (سوگمندانه دیده میشود که این رهنمودهای دینی مورد توجه قرار نمیگیرد و) نابینا و افلیج مورد
تکلیف قرار میگیرند، با این که امکانات جهاد در اختیار ندارند و خداوند ایشان را معذور دانسته است! از سوی دیگر، همانان که
توان جهاد دارند، نیز به گونهای تحت تکالیف [صفحه ۱۵۸ ] طاقت فرسا و دشوار قرار میگیرند! در گذشته، مردم مصر با دشمنانی
که به سراغشان میآمدند و یا همجوار آنان بودند، به نبرد میپرداختند، ولی در اعزام نیروها به جنگ، میانشان عادلانه رفتار میشد.
(این گونه نبود که گروهی هماره در جنگ باشند و عدهای همیشه در آسایش و رفاه پشت جبه ه بسر برند!) دریغا! که امروزه همهی
آن ارزشها و شیوه های بایسته از میان رفته است! مردم در دو طبقه خلاصه شدهاند! ۱- کسانی که خود موظف به جهادند و باید
جان و مال خود را با خدا سودا کنند! ولی در این راه اجیر دیگران شده، برای رفتن به جهاد مزد میگیرند. ۲- گروهی که بر اساس
حکم الهی معذور از جهادند، ولی تکلیف میشوند تا کسانی را اجیر کرده، آنان را عوض خود، به جهاد بفرستند. حج از میان رفته
و ضایع گشته است و مردم تهیدست شدهاند. کسی که این کژیها را پدید آورده، به راستی منحرفترین منحرفان است. و آن کس
که جهاد را به گونهی صحیح آن برپا دارد و آن را به جامعهی اسلامی بازگرداند، براستی استوارترین مردم در راه حق خواهد بود.
[ هان! آنچه اکنون بر جهاد میگذرد، خطایی است بزرگ! [ ۲۷۴ ]. [صفحه ۱۵۹
برگرفته از کتاب امام باقر علیه السلام جلوهی امامت در افق دانش نوشته: احمد ترابی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


+ 6 = چهارده