اخلاق و فضائل

اندیشه امام باقر

باقر العلوم علیهالسلام اندیشهی ستیز با ستمگران را بارور و شکوفا میسازد، جعفر بن محمد عن آبائه قال قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم اذا کان یوم القیمه نادی مناد این اعوان الظلمه و من لاق لهم دواتا و او ربط کیسا او مد له مده قلم فاحشروهم معهم. [۳۶۵] «هنگامی که قیامت برپا شود منادی ندا خواهد داد یاوران ستمگران کجا هستند، هر کس برای ستمگران دوات فراهم نموده یا کیسهای را برای آنان آماده ساخته، یا قلمی را برای آنان فراهم ساخته؛ با ستمگران محشور خواهند شد.» در این گفتار امام همام از هر گونه همکاری و همیاری با ستمگران را هشدار میدهد. فرجام تلخ همسو شدن با ستمگر را شفاف میسازد.
در گفتار دیگر باقر العلوم و امام صادق (علیهما السلام) از رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم این گونه نقل میکنند: ایاکم و ابواب السلطان و حواشیها فان اقربکم من ابواب السلطان و حواشیها ابعدکم من الله عزوجل. [۳۶۶] «بپرهیزید از مراجعه به حکام و پیرامونیان آنان، هر کس به مقداری که به دربار سلطان جائر نزدیک باشد، به همان مقدار از خدای عزوجل دور خواهد بود».
[صفحه ۲۰۶]
در گفتار دیگر آمده: هر کس ستمگری و ستم و ظالم را به عهده گیرد و یا به وی امدادرسانی نماید، فرشته مرگ به وی مژدهی لعن و نفرین و آتش جهنم میدهد. [۳۶۷] به این مضمون روایات فراوان دیگر نیز وجود دارد. [۳۶۸] این روایات و برخی دیگر گرچه از زبان صادق آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم میباشند، لیکن از زبان امامان پیشین از جمله باقر العلوم علیهالسلام، از زبان رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم بیان شدهاند.
در گفتار دیگر شرایط مدیریتها و رهبری جامعه را آشکار و رسا عنوان میکند. شرایطی که هر هوشمند به آنها توجه کند، این نکته را درک خواهد نمود که این شرایط در حاکمان اموی فراهم نیستند و حاکمان اموی شایسته مقام و منصب رهبری جامعه را ندارند، ان الامامه لا تصلح الا لرجل فیه ثلاث خصال ورع یحجزه عن المحارم و حلم یملک به غضبه و حسن الخلافه علی من ولی حتی یکون له کالوالد الرحیم. [۳۶۹] «راهبری برای کسی شایسته نیست مگر این که سه ویژگی را فراهم ساخته باشد، تقوایی که از حرام الهی دوری گزیند، بردباری که بر غضب خویش تسلط یابد، و مدیریت صحیح و صمیمی همانند یک پدر مهربان نسبت به فرزندش».
همچنین میفرماید: ان من دان الله بعباده الله یجهد فیها نفسه بلا امام عادل من الله فان سعیه غیر مقبول. [۳۷۰] «هر کس بدون رهنمون امام عادل به خدا تقرب جوید تلاش وی بیهوده است.» این حقیقت را شفاف ساخت
[صفحه ۲۰۷]
که زندگی بدون رهبری الهی فرجام آن مرگ جاهلیت است، من مات و لیس علیه امام مات میته الجاهلیه. [۳۷۱].
در سخن دیگر ولایت و رهبری عترت را محور در مدیریت و اجرای احکام عنوان مینماید، بنی الاسلام علی خمس علی الصلوه و الزکاه و الصوم و الحج و الولایه و لم یناد بشیء کما نودی بالولایه [۳۷۲] «اسلام بر پنج پایهی نماز و زکات و روزه و حج و رهبری بنیان نهاده شده است و بر هیچ یک از اینان به مقدار «رهبری» فراخوانی نشده است».
در این نوع گفتار نورانی، امام همام پیروان خویش را از هر گونه امداد رسانی و پذیرش مسوولیت از جانب ستمگران به هر شکلی که به ستم آنها کمک شود هشدار می دهد. امام به هیچ وجه اجازه نمیدهد کسی کوچکترین حرکتی در راستای تثبیت موقعیت ستمگران صورت دهد.
برگرفته از کتاب امام باقر علیه السلام الگوی زندگی نوشته آقای حبیب الله احمدی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


9 − هفت =