سیره عملی و رفتاری

حرکت سری امام باقر در شرایط نامساعد

تداوم بخشیدن به تلاشهای فرهنگی و عقیدتی – سیاسی، به گونهی سری و مخفیانه، خود نوعی تقیه به شمار میآید. با این فرق که تقیه، نقش سپر در میدان جنگ را داراست و بیشتر جنبهی دفاعی دارد، ولی در حرکت تبلیغی – سیاسی سری، حالت هجومی و جنبهی نفوذی، مشهود است. امام باقر (ع) با آن همه توصیه و سفارش به تقیه، دست از پرورش اندیشهها در نهان، و ترویج مبانی تشیع و احیای امر امامت بر نداشت. و این در حقیقت همان جمع میان تقیه و ایفای مسؤولیتها است.
در بینش سیاسی امام باقر (ع) حفظ اسرار در حرکت شیعی، از وظایف مهم همهی کسانی است که امام را همراهی میکنند و سخنان، اندیشهها و نظریات پنهانی او را در شرایط حاکمیت استبداد، دریافتهاند. امام باقر (ع) در ضمن توصیههای خود به گروهی از شیعیان که عازم عراق بودند، فرمود: هوای یکدیگر را داشته باشید، توانمندانتان به ضعیفانتان یاری دهند. سر ما را بر ملا نسازید و امر ما را میان مردم منتشر نکنید… [۱] . حرکت سری در تبلیغ حق، همیشه ناشی از حاکمیت استبداد نیست، بلکه گاه نامساعد بودن شرایط فرهنگی جامعه آماده نبودن افکار و اندیشهها برای فهم و دریافت حق، رهبران را ناگزیر میسازد تا از بر ملا ساختن راه خویش برای همگان، اجتناب ورزند و پیروان خاص خود را به کتمان سر دعوت نمایند. چنان که امام باقر (ع) به یاران و پیروان خود میفرمود: اسرار ما را پنهان بدارید (و با افشای آنها در جامعهی ناآگاه، اعتراض، بدبینی) و هجوم مردم را بر دوشهای ما تحمیل نکنید. [۲] .
——————————————————————————————————————————————
پی نوشت ها:
[۱] … لا تبثوا سرنا و لا تذیعوا أمرنا… بحار ۷۵ / ۷۶٫
[۲] اکتموا أسرارنا و لا تحملوا الناس علی اعناقنا… بحار ۷۵ / ۴۱۷٫
منبع: امام باقر جلوه امامت در افق دانش؛ گروه تاریخ اسلام؛ آستان قدس رضوی چاپ دوم ۱۳۷۵٫
برگرفته از کتاب دانشنامه امام باقر علیه السلام

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


− 4 = سه