از دیدگاه قرآن

سوره الکافرون و سبب نزول آن‌

متن روایت‌
کتب تخصصی، ج‌۵، ص: ۴۲۶
۲ محمد بن الحسن بن ابراهیم عن عُلوان بن محمد عن داود بن ابی داود عن ابیه عن ابی حفص الصائغ عن جعفر بن محمد (ع) قال: لما نزلت علی النبی (ص) «وَلَوْلَا أَن ثَبَّتْنَاکَ لَقَدْ کِدتَّ تَرْکَنُ إِلَیْهِمْ شَیْئاً قَلِیلًا إِذاً لَأَذَقْنَاکَ ضِعْفَ الْحَیَاهِ وَضِعْفَ الْمَمَاتِ» «۱»: (اگر تو را استوار نمی داشتیم، قطعاً نزدیک بود کمی به سوی آنان متمایل شوی. در آن صورت، حتماً تو را دو برابر [در] زندگی و دو برابر [پس از] مرگ عذاب می‌چشاندیم) قال: تفسیرها قالوا: نعبد الهک سنه و تعبد الهنا سنه. فانزل الله تعالی علیه «قل یا ایها الکافرون لا اعبد ما تعبدون و لا انتم عابدون ما اعبد» الی آخر السوره. «۲» [۲۶۱] ۱ ابی عن ابن ابی عمیر قال: سأل ابو شاکر ابا جعفر الاحول عن قول الله «قُلْ یَاأَیُّهَا الْکَافِرُونَ لَا أَعْبُدُ مَا تَعْبُدُونَ وَلَا أَنتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ» فهل یتکلم الحکیم بمثل هذا القول و یکرره مره بعد مره؟ فلم یکن عند ابی جعفر الاحول فی ذلک جواب فدخل المدینه فسأل ابا عبدالله (ع) عن ذلک، فقال: کان سبب نزولها و تکرارها أن قریشاً قالت لرسول الله (ص): تعبد الهتنا سنه ونعبد الهک سنه وتعبد الهتنا سنه ونعبد الهک سنه. فاجابهم الله بمثل ما قالوا فقال فیما قالوا تعبد الهتنا سنه: «قُلْ یَاأَیُّهَا الْکَافِرُونَ» «لَا أَعْبُدُ مَا تَعْبُدُونَ» و فیما قالوا: و نعبد الهک سنه «وَلَا أَنتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ» و فیما قالوا: و تعبد الهتنا سنه «وَلَا أَنَا عَابِدٌ مَا عَبَدتُّمْ». و فیما قالوا: ونعبد الهک سنه: «وَلَا أَنتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ لَکُمْ دِینُکُمْ وَلِیَ دِینِ». «۱»
[۲۶۰]
سوره «الکافرون» و سبب نزول آن‌
نقد و بررسی این دو روایت منسوب به امام صادق (ع) و بیانگر سبب نزول سوره «الکافرون» است. روایت اول، علت نزول را سخن قریش می‌داند که به پیامبر (ص) پیشنهاد دادند، یکسال آن حضرت، خدایان آنان را بپرستد و یک سال آنان خدای او را عبادت کنند؛ پس خداوند به رسولش امر می‌کند به کافران بگو: نه من خدایان شما را می‌پرستم و نه شما خدای مرا بپرستید. علت تکرار آیات سوره را، تکرار کلام مشرکین می‌داند. برخی از مفسران این سبب نزول را نوشته‌اند. «۳»
روایت دوم چنین می‌گوید: در پی سخن مشرکان که به پیامبر پیشنهاد دادند یک سال آنان خدای وی را بپرستند و یک سال او خدایان آنان را عبادت کند، خداوند سوره «الکافرون» و آیه‌های ۷۴ و ۷۵ سوره «الاسراء» را نازل فرمود، در این آیه‌ها خدا به پیامبر می‌گوید: اگر ایمان تو را ثابت نمی‌ساختیم تو اندکی به سوی آن‌ها متمایل
کتب تخصصی، ج‌۵، ص: ۴۲۷
می‌گشتی و در سوره «الکافرون» از رسول الله می‌خواهد به مشرکین اعلام کند: نه او خدایان ایشان را می‌پرستد و نه آنان خدای او را عبادت می‌کنند.
بنابراین نزول این سوره به جهت پاسخگویی به سخن مشرکانی بوده که پیامبر را به مداهنه و سازشکاری دعوت می‌کردند. «۱»
کتب تخصصی، ج‌۵، ص: ۴۲۹
۳۳- سوره «اللهب»
کتب تخصصی، ج‌۵، ص: ۴۳۱
برگرفته از کتاب روایات تفسیری امام باقر و امام صادق علیهما السلام نوشته خانم لاله افتخاری

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


− سه = 5