اخلاق و فضائل

شخصیت حضرت امام محمد باقر علیه السلام

جالبترین صفحات تاریخ بشر آن اوراقی است که زندگانی روزمره پیشوایان بزرگ عالم بشریت را منعکس نماید و اسرار
بزرگواری و سیادت آنها را برای آیندگان سرمشق قرار دهد چنانچه در جلد اول گفتیم و در اینجا نیز متذکر میشویم. ماه رجب از
ایامی است که چندین شخصیت برجسته به وجود آمدهاند و آفتاب وجود [صفحه ۳۴۷ ] چند پیشوای بزرگ و دانشمند بینظیر
فروزان گشته. روز اول ماه رجب آغاز میشود با تولد حضرت اباجعفر محمد بن علی بن الحسین علیه السلام که باقر علوم اسلام و
شکافنده غوامض احکام دین بوده است. روز جمعه اول ماه رجب سال ۵۷ هجرت یعنی ۱۳۸۱ سال قبل از این از مشرق دامان فاطمه
مکناة به امعبدالله دختر حضرت امام حسن مجتبی علیه السلام آفتاب وجود امام محمد باقر علیه السلام طلوع کرد. در میان دختران
سبط اکبر زنی به مقام و جلالت شأن فاطمه نبوده است امام حسن علیه السلام از نظر علاقه شدید به مادر نام دختر خود را فاطمه نهاد
و این بانوی بزرگ اسلامی در حفظ حقوق و آزادی زنان اسلام و تقوی و پرهیزکاری و نشر تعلیمات عالیه دین سعی بلیغ داشته و
حضرت صادق علیه السلام در فضیلت او روایاتی نقل میفرماید که عظمت مقام این تربیت شده اسلامی را نشان میدهد. حضرت
صفحه ۲۱۵ از ۲۶۹
امام محمد باقر علیه السلام ۱۹ سال و ده ماه پس از شهادت پدرش علی بن حسین السجاد زندگی کرد و در تمام این مدت که تا
حدی قیام خونین جدش زمینه را برای نشر فرهنگ و احکام اسلام آماده میساخت اسرار و غوامض مسائل اسلام را حل فرمود و در
سن ۵۷ سالگی در مدینه به زهر هشام بن عبدالملک بن مروان در سال ۱۱۴ هجری یا سال ۱۱۷ شهید گشت. این نابغه علم و دانش
– مردی گندمگون متوسط القامه – قوی هیکل – سیاهموی دارای ابروهای پیوسته – چشمهای بزرگ – دماغ کشیده – چهره گشاده
– شبیه جدش پیغمبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم بوده. در ادب و تربیت امام پنجم علیه السلام مینویسند هیچگاه قهقهه نکرد –
آرام سخن میفرمود عصبانی نمیشد – هنگام سخن گفتن و غذا خوردن اول به نام خدا آغاز و به نام خدا ختم میفرمود. با آنکه
از خوف خدا میگریست گریه با صدا نمیکرد. در عصر خود متواضعترین مردان روزگار بود – مزارع، مراعی، مواشی، خدم و
حشم بسیار داشت ولی خود بر سر املاک و باغات و مزارع و نخلستانهای خود میرفت و مانند یک رعیت و دهقان فعال و
کارآگاه در روزهای گرم آن قدر کار میکرد که غلامان او زیر بغلش را میگرفتند به سایبان میبردند او [صفحه ۳۴۸ ] مالکی بود
که با رعیت و برزگر همکاری نزدیک داشت. حضرت باقر علیه السلام آنچه از محصول زراعت و باغبانی و نخلستان به دست
میآورد همه را در راه خدا انفاق میکرد و در عصر خود سخیترین مردم عربستان بود. در علم و فضیلت هیچ کس قدرت برابری
با او را نداشت زیرا در مکتب ولایت و در خاندان و مهد نبوت و مهبط وحی و قرآن تربیت شده بود. بسیاری مدعی بودند با او
مباحثه و مجادله و مناظره کنند چون در محضر درسش زانو خم میکردند به خضوع و خشیت سر تسلیم و اعتراف فرود آورده و با
ایمان و اعتقاد به فضیلت و برتری او بر میگشتند. چشمههای علوم و فنون حکمت از افکار این نابغه دین جوشیدن و تراوش داشت.
صبحگاه در مسجد جدش پس از فراغت از نماز رو به مردم میکرد و شروع به تدریس و افاضات علمی و نشر احکام و اخبار
آلمحمد میفرمود. در بیست سال دوره معاویه – ابرهای جهالت روی چهره زیبای قرآن و احکام اسلام را پوشانید. دره عمیقی بین
مردم و قرآن به وجود آورد – گوشهائی که به مسائل و تربیت دینی و فرهنگ آسمانی اسلام آشنا شده بود همه در خمودی و
خموشی ساکت و در فراموشی به سر میبردند. اما قیام خونین حسینی سیادت را برای بنیهاشم اثبات کرد و مردم را متوجه خاندان
عترت و طهارت فرمود. حضرت سجاد و امام باقر علیه السلام در پنهان و آشکار شروع کردند نکات و احکام فراموش شده را تجدید
و گوشها را از جنایات و خیانتهای اموی پر کردند – و این زمینه محیطی آرام برای نشر و تدریس علنی حضرت امام جعفر
صادق علیه السلام پیشوای مذهب جعفری مهیا کرد و بزرگترین دانشگاه اسلامی را در مدینه برای دومین بار تأسیس و به ترویج
فرهنگ اسلامی پرداختند. روزی جابر بن عبدالله انصاری که آخر عمرش بود و نابینا شده بود منزل حضرت سجاد علیه السلام
شرفیاب شد کودک سالخوردهای را دید پرسید کیستی جواب فرمود محمد بن علی بن الحسین جابر گفت نزدیک آی دست او را
گرفت بوسید عرض کرد روزی خدمت جدت رسول خدا صلی الله علیه و آله بودم فرمود ای جابر شاید باقی بمانی که محمد بن
علی بن الحسین که یکی از اولاد منست ملاقات کنی [صفحه ۳۴۹ ] سلام مرا به او برسان و بگو خدا به تو نور حکمت دهد. علم و
دین راه نشر ده. امام پنجم هم به امر جدش قیام کرد و به نشر علم و دین پرداخت. اوراق زندگانی حضرت امام محمد باقر
علیه السلام سرتاسر مشحون بر احادیث و روایات است هر کس نام امام پنجم را برده صدها حدیث و روایت و کلمات قصار و
نصایح از آن حضرت نقل کرده است و لذا سیره روزمره امام باقر علیه السلام در ۲۰ سال اخیر زندگی تماما نقل حدیث و روایت و
نشر معارف دین و احکام فقه محمدی صلی الله علیه و آله و سلم و آئین و روش اسلامی میباشد و اینک با خوانندگان گرامی
تاریخ را ورق میزنیم تا بر آن واقف شویم.
برگرفته از کتاب زندگانی حضرت امام محمد باقر علیه السلام نوشته: حسین عمادزاده

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


7 × = بیست یک