احادیث و سخنان

متن روایت در مورد سوره الشمس

عن الحسین بن حمدان عن محمد بن اسماعیل و علی بن عبدالله الحسنی عن ابی شعیب [و] محمد بن نصیر عن عمر بن الفرات عن محمد بن المفضل بن عمر قال: سألت سیدی الصادق (ع): هل للمأمور المنتظر المهدی (عج) من وقت مؤقت یعلمه الناس؟ فقال: حاش لله أن یؤقت ظهوره بوقت یعلمه شیعتنا. قلت: یا سیدی و لم ذلک؟ قال: لانه هو الساعه التی
کتب تخصصی، ج‌۵، ص: ۱۱۷
قال الله تعالی: «یَسْئَلُونَکَ عَنِ السَّاعَهِ أَیَّانَ مُرْسَاهَا قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِندَ رَبِّی …» «۱» و هو الساعه التی قال الله تعالی: «یَسْئَلُونَکَ عَنِ السَّاعَهِ أَیَّانَ مُرْسَاهَا «۲»
». «۳» [۲۶]
نقد و بررسی
در این روایت، روای از امام صادق (ع) دربار ظهور امام مهدی (عج) سؤال می‌کند که آیا زمان معینی دارد تا مردم از آن آگاه باشند؟ امام در رد این پندار به دو آیه مذکور استناد می‌کند؛ بدین گونه که مقصود از کلمه «الساعه» در دو آیه را زمان ظهور امام زمان (عج) می‌داند، سپس چنین نتیجه می‌گیرد که علم آن نزد خداوند است.
با توجه به این که کلمه «الساعه» اطلاق دارد، پذیرای مصادیق گوناگون می‌باشد؛ لیکن سیاق آیات به ویژه در سوره مبارکه «النازعات» ما را به سوی این مطلب رهنمون می‌سازد که هدف از «الساعه» زمان فرا رسیدن قیامت است. از این رو در ادامه سوره آمده است: «کَأَنَّهُمْ یَوْمَ یَرَوْنَهَا لَمْ یَلْبَثُوا إِلَّا عَشِیَّهً أَوْ ضُحَاهَا» «۴»: ( [منکران معاد]) روزی که آن را می‌بینند، گویی که آنان جز شبی یا روزی درنگ نکرده‌اند.
در قرآن کریم آیاتی دیگر مشابه این آیه وجود دارد که همه درباره معاد است؛ از جمله آیه «کَأَنَّهُمْ یَوْمَ یَرَوْنَ مَا یُوعَدُونَ لَمْ یَلْبَثُوا إِلَّا سَاعَهً مِن نَهَار» «۵»: (روزی که آنچه را وعده داده می‌شوند بنگرند گویی که آنان جز ساعتی از روز را [در دنیا] نمانده اند؛) و نیز در قیامت، از گروهی، دربار درنگ آنان در دنیا سؤال می‌شود که: «کَمْ لَبِثْتُمْ فِی
کتب تخصصی، ج‌۵، ص: ۱۱۸
الْأَرْضِ عَدَدَ سِنِینَ» «۱»: (چه مدت به عدد سال‌ها در زمین ماندید؟) آن‌ها در پاسخ گویند: «لَبِثْنَا یَوْماً أَوْ بَعْضَ یَوْمٍ» «۲»: (یک روز یا پاره‌ای از یک روز ماندیم.) بنابراین بیشتر مفسران فریقین آیه ۴۲ سوره «النازعات» را مربوط به قیامت دانسته‌اند. «۳»
پس روایت منسوب به امام صادق (ع) که «الساعه» را زمان ظهور حضرت مهدی (عج) می‌داند از باب تفسیر بطن و تأویل آیه می‌تواند باشد.
کتب تخصصی، ج‌۵، ص: ۱۱۹
برگرفته از کتاب روایات تفسیری امام باقر و امام صادق علیهما السلام نوشته خانم لاله افتخاری

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


× 4 = بیست