احادیث و سخنان

متن روایت در مورد سوره القارعه

ابوالجارود عن ابی جعفر (ع) قال: [سوره المطففین نزلت علی نبی الله (ص) حین قدم المدینه و هم یومئذ اسوأ الناس کیلًا فأحسنوا الکیل. «۱» [۵۱]
نقد و بررسی
این روایت، دربار سبب نزول سوره «المطففین» صادر شده و در آن، امام باقر (ع) می‌فرماید: زمانی که پیامبر (ص) به شهر مدینه وارد شد، مردم از نظر معاملات در بدترین حالت به سر می‌بردند؛ پس این سوره بر رسول الله (ص) نازل شد و در پی آن، مردم وضعیت پیمانه‌هایشان را نیکو ساختند.
در کتاب‌های تفسیری، اقوال دیگری در مورد نزول این سوره آمده است. تفسیرمجمع البیان به نقل از «سدی»، علت نزول آن را چنین می‌نویسد: در مدینه مردی به نام «ابو جهینه» دو پیمانه داشت که به هنگام معامله، با یکی به مردم کالا
کتب تخصصی، ج‌۵، ص: ۱۵۶
می‌داد و با پیمانه دیگر که بزرگتر بود اجناسی را که از مردم می‌ستاند پیمانه می‌کرد؛ پس این سوره نازل شد. «۱»
برخی از مفسران برآنند که نزول سور «المطففین» پیش از ورود پیامبر (ص) به مدینه و در راه مکه به مدینه بوده است تا به محض ورود آن حضرت، حال مردم آن دیار نیکو گردد. «۲»
این اقوال می‌تواند بر «تعدد نزول سوره» دلالت کند یا آن که چون سوره به هنگام ورود رسول اکرم به مدینه نازل شده بعضی نزول آن را در راه مکه به مدینه دانسته اند. ولی نظر بیشتر مفسران همان است که در کلام امام باقر (ع) مشاهده می‌گردد. «۳»
«وَیْلٌ لِلْمُطَفِّفِینَ الَّذِینَ إِذَا اکْتَالُوا عَلَی النَّاسِ یَسْتَوْفُونَ وَإِذَا کَالُوهُمْ أَو وَزَنُوهُمْ یُخْسِرُونَ أَلَّا یَظُنُّ أُولئِکَ أَنَّهُم مَبْعُوثُونَ لِیَوْمٍ عَظِیمٍ یَوْمَ یَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعَالَمِینَ کَلَّا إِنَّ کِتَابَ الْفُجَّارِ لَفِی سِجّینٍ وَمَا أَدْرَاکَ مَا سِجِّینٌ کِتَابٌ مَرْقُومٌ وَیْلٌ یَوْمَئِذٍ لِلْمُکَذِّبِینَ الَّذِینَ یُکَذِّبُونَ بِیَوْمِ الدِّینِ» [۱ ۳ و ۱۰ و ۱۱]
وای بر کم فروشان، که چون از مردم پیمانه ستانند، تمام ستانند، و چون برای آنان پیمانه یا وزن کنند، به ایشان کم دهند … [همان که چون آیات ما بر او خوانده شود، گوید: [این‌ها] افسانه‌های پیشینیان است.
برگرفته از کتاب روایات تفسیری امام باقر و امام صادق علیهما السلام نوشته خانم لاله افتخاری

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


سه + 4 =