احادیث و سخنان

متن روایت در مورد سوره الماعون

۱- حدثنی ابوالقاسم الهاشمی عن ابی النضر العیاشی قال: حدثنی جعفر بن محمد [حدثنی احمد [حدثنی حمدان بن سلیمان و العَمْرَکی بن علی عن محمد بن عیسی عن یونس بن عبدالرحمن عن عبدالرحمن بن سالم عن ابی عبدالله (ع) فی قوله تعالی: «إِنَّ الَّذِینَ أَجْرَمُوا» الی اخر السوره، قال: نزلت فی علیّ و الذین استهزؤوا من بنی امیه، إن علیا مرعلی نفرمن بنی امیه و غیرهم من المنافقین فسخروا و لم یکونوا یصنعون شیئا إلا نزل به کتاب الله فلما رأوا ذلک مطوا بحواجبهم. فانزل الله تعالی: «وَإِذَا مَرُّوا بِهِمْ یَتَغَامَزُونَ» «۱»
[۶۷]
بررسی روایت
امام صادق (ع) در این روایت، سبب نزول آیه «إِنَّ الَّذِینَ أَجْرَمُوا» تا آخر سوره «المطففین» را استهزاء گروهی از بنی امیه و منافقین نسبت به علی (ع) می‌داند؛ بدین گونه که آنان، ابتدا به طور آشکار آن حضرت را مورد تمسخر قرار می‌دادند، ولی پس از
کتب تخصصی، ج‌۵، ص: ۱۷۴
آن که آیاتی در مذمت آنان نازل شد با اشاره ابرو، نیات و اهداف پلید خود را به یکدیگر می‌فهمانیدند. لذا آی «وَإِذَا مَرُّوا بِهِمْ یَتَغَامَزُونَ» نازل شد.
روایات دیگری با طرق گوناگون از مفسران صحابه و تابعین رسیده که بسیاری از آنها سبب نزول آیه را استهزاء بنی امیه نسبت به علی (ع) می‌داند و بیشتر کتاب‌های تفسیری نیز آن را نگاشته‌اند. «۱»
بعض مفسران مقصود از «إِنَّ الَّذِینَ أَجْرَمُوا» را ابوجهل، ولید بن مغیره، عاص بن وائل و دیگر مترفان قریش و مؤمنان مورد استهزاء را اصحاب پیامبر (ص) از جمله عمار، خباب، بلال و غیر آنان دانسته‌اند. «۲»
با توجه به این که در این آیه، دربار مجرمان و مؤمنان لفظ جمع به کار رفته، می‌توان مصادیق بسیاری برای آن دو در نظر گرفت از این رو سبب نزولی که مصداق مؤمنان را پیامبر و علی (ع) و مصداق مجرمان را افراد گوناگونی که به دشمنی با آنان برخاسته‌اند می‌داند، بیانگر تفسیر آیه است و بقیه موارد، از باب جری می‌باشد و آیه می‌تواند تمامی کسانی که دارای این ویژگی باشند را شامل شود.
کتب تخصصی، ج‌۵، ص: ۱۷۵
برگرفته از کتاب روایات تفسیری امام باقر و امام صادق علیهما السلام نوشته خانم لاله افتخاری

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


سه × 1 =