زندگینامه

نمایی از زندگانی امام محمد باقر علیه السلام

ابو جعفر، امام محمد باقر (ع) پنجمین آفتابی است که بر افق امامت، جاودانه درخشید.زندگیش سراسر دانش و ارزش بود، از این
رو باقر العلوم نامیده شد، یعنی شکافنده دشواریهای دانش و گشاینده پیچیدگی های معرفت. خصلت آفتاب است که هماره گام بر
فرق ظلمت می نهد و در لحظههای تاریک، بر افق زمان می روید تا ارزشهای مهجور و نهان شده در سیاهی جهل و جور را، دوباره
جان بخشد و آشکار سازد. او نیز در عصر حاکمیت جور و تشتت اندیشههای دینی امت اسلام، تولد یافت تا پیام آور معرفت و
احیاگر اسلام ناب محمدی (ص) باشد. ولادت حضرت ابو جعفر، باقر العلوم، در شهر مدینه تولد یافت.و بر اساس نظریه بیشتر
مورخان و کتابهای روایی، تولد آن گرامی در سال ۵۷ هجری بوده است. ( ۱) این نقل، با روایاتی که نشان می دهد امام باقر (ع) به
هنگام شهادت جد خویش حسین بن علی (ع) در سرزمین طف حضور داشته و سه سال از عمرش می گذشته است هماهنگی دارد.
۲) در روز و ماه ولادت آن حضرت نیز نقل های مختلفی یاد شده است: الف سوم صفر ۵۷ هجری. ( ۳) ب پنجم صفر ۵۷ هجری. )
۴) ج جمعه اول رجب ۵۷ هجری. ( ۵) د دوشنبه یا سه شنبه اول رجب ۵۷ هجری. ( ۶) بیشتر محققان با ترجیح نظریه نخست، یعنی )
سوم صفر آن را پذیرفتهاند. تبار والای امام باقر (ع) امام محمد باقر (ع) از جانب پدر و نیز مادر، به شجره پاکیزه نبوت منتهی می
گردد. او نخستین مولودی است که در خاندان علویان از التقای دو بحر امامت (نسل حسن بن علی و حسین بن علی علیهما السلام)
تولد یافت: ( ۷) پدر: علی بن الحسین، زین العابدین (ع).مادر: ام عبد الله، فاطمه، دختر امام حسن مجتبی (ع) ( ۸) مادر گرامی امام
باقر (ع) نخستین علویهای است که افتخار یافت فرزندی علوی به دنیا آورد. ( ۹) برای وی کنیههایی چون ام الحسن و ام عبده
آوردهاند، اما مشهورترین آنها، همان ام عبد الله است. در پاکی و صداقت، چنان نمونه بود که صدیقهاش لقب دادند. ( ۱۰ ) امام باقر
روزی مادرم کنار دیواری نشسته بود، ناگهان دیوار ریزش کرد و در » : (ع) مادر بزرگوار خویش را چنین توصیف کرده است
معرض ویرانی قرار گرفت، مادرم دست بر سینه دیوار نهاد و گفت، به حق مصطفی (ص) سوگند، اجازه فرو ریختن نداری.دیوار بر
جای ماند تا مادرم از آن جا دور شد.سپس دیوار فرو ریخت. ( ۱۱ ) نام و کنیه نام آن حضرت محمد است.این نامی است که رسول
خدا (ص) از دیر زمان برای وی برگزیده بود. جابر بن عبد الله انصاری یار دیرین پیامبر (ص) افتخار دارد که سلام رسول خدا را به
امام باقر (ع) ابلاغ کرده است.از بیان او که به تفصیل خواهد آمد استفاده می شود که نامگذاری امام باقر (ع) به وسیله پیامبر اکرم
(ص) صورت گرفته است.کنیه آن گرامی ابو جعفر ( ۱۲ ) است و جز این کنیهای برای وی نقل نکردهاند. ( ۱۳ ) القاب برای امام باقر
(ع) این القاب یاد شده است: ۱ باقر. این لقب مشهورترین القاب آن حضرت بشمار می آید و بیشتر منابع بدان تصریح کردهاند.
۱۴ ) در بیان فلسفه تعیین این لقب برای وی، آمده است: شکافنده معضلات علم و گشاینده پیچیدگی های دانش بود. ( ۱۵ ) به دلیل )
صفحه ۱۴ از ۱۱۵
گستردگی معارف و اطلاعاتی که در اختیار داشت، باقر نامیده شد. ( ۱۶ ) بدان جهت که در نتیجه سجدههای بسیار، پیشانیش فراخ
۲ شاکر ۳ هادی ۴ امین شبیه، به جهت شباهت آن ( گشته بود. ( ۱۷ ) احکام را از متن قوانین کلی، استنباط و استخراج می کرد. ( ۱۸
۲۰ ) نام بردهاند. همسران ) « ام ولد » حضرت به رسول خدا (ص) ( ۱۹ ). همسران در منابع تاریخی، برای امام باقر (ع) دو همسر و دو
عبارتند از: ۱ ام فروة دختر قاسم بن محمد بن ابی بکر. او هر چند از نسل ابو بکر بود، اما همانند پدرش قاسم بن محمد حق امامان
را می شناخت و اهل ولایت معصومین (ع) بود، چنان که در روایتی از امام رضا (ع) آمده است که روزی نام قاسم بن محمد نزد
۲ ام حکیم دختر اسید بن مغیره ثقفی. فرزندان برای امام ( آن حضرت برده شد، امام فرمود: او به ولایت و امامت اعتقاد داشت. ( ۲۱
باقر (ع) هفت فرزند یاد کردهاند، پنج پسر و دو دختر. ۱ جعفر بن محمد الصادق (ع). وی مشهورترین، ارجمندترین و با فضیلت
ترین فرزند امام باقر (ع) می باشد که از ام فروة زاده شد و نسل امامت از طریق او استمرار یافت. ۲ عبد الله بن محمد.او یگانه برادر
امام صادق (ع) بشمار می آید که هم از ناحیه پدر و هم از ناحیه مادر با آن حضرت متحد است.مورخان وی را صاحب فضل و
۳ ابراهیم بن محمد، از ام ( صلاح دانستهاند و متذکر شدهاند که فردی از بنی امیه به او سم خورانید و او را به شهادت رساند. ( ۲۲
حکیم. ۴ عبید الله بن محمد، از ام حکیم. ۵ علی بن محمد. ۶ زینب بنت محمد، این دو (یعنی زینب و علی) از یک مادرند که ام
ولد بوده است. ۷ ام سلمه، مادر وی را نیز ام ولد دانستهاند.
برگرفته از کتاب دانستنیهای باقر العلوم (ع)

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


شش − 4 =