نقش اجتماعی

پایگاه اجتماعی امام باقر

امام باقر (ع) از یک سو بزرگ خاندان علویان بود و مرجع حل و فصل مسایل آنان، چنان که دفتر اسامی ایشان تنها در اختیار وی قرار داشت، و زمانی که عمر بن عبدالعزیز به والی مدینه دستور داد که اسامی علویان را به دست آورد تا برخی از حقوق پایمال شدهی ایشان را بازگرداند، والی به کسان دیگری مراجعه میکند، اما او را به امام باقر (ع) ارجاع میدهند. و چنین است که برای بازگردانیدن فدک به فرزندان فاطمه، عمر بن عبدالعزیز آن را تسلیم امام باقر (ع) میکند.
از سوی دیگر، شیعه هر چند در تنگنای شرایط سیاسی و دوران تقیه به سر میبرد، اما جمعیت متشکل و نیروی عقیدتی آنان برای هیچ یک از حکومتها قابل چشمپوشی نبود و خود قدرتی اجتماعی بشمار میآمد، و منصب امامت، باقرالعلوم را در مرکز رهبریت این نیروها قرار میداد.
سومین پایگاه مهم اجتماعی امام باقر (ع)، شاگردان و رشد یافتگان مکتب او بودند که هر یک در محیط اجتماعی خود از نفوذی برخوردار بوده، خویش را
[صفحه ۲۲]
وامدار تعالیم آن حضرت میدانستهاند.
این سه عامل مهم، پایگاه اجتماعی نیرومند و انکار ناپذیری، برای امام باقر (ع) پدید آورده بود.
دستاوردها
زندگی امام باقر (ع) دستاوردهای گرانمایهای برای اسلام به همراه داشت که چه بسا شناسایی و بیان همهی آنها از توان ما و منابع موجود تاریخی و روایی فراتر باشد، ولی بر شمردن بخشی از آنها – و حداقل آن مقدار که در این کتاب بدانها پرداخته شده – میسر و ضروری است.
۱- تحکیم مبانی عقیدتی و باورهای دینی جامعهی اسلامی.
۲- نقد و تخطئهی اندیشههای انحرافی و باورهای نادرست راه یافته در قلمرو عقاید مسلمانان.
۳- بسط و گسترش فرهنگ فقهی و احکام شریعت.
۴- مبارزه با بکارگیری روشهای غلط در کار اجتهاد و استنباط احکام فقهی.
۵- تربیت شاگردانی کارآمد در میدان فقه و کلام و مباحث اخلاقی و اجتماعی.
۶- رهبری جامعهی شیعی به سوی اندیشههای ناب اسلامی.
۷- حفظ تشکیلات شیعی از خطر انهدام و نابود شدن در زیر چرخهای حاکمیت استبدادی امویان.
۸- ترویج اندیشههای اعتقادی – سیاسی شیعه با وجود در پیش گرفتن خط مشی تقیه.
۹- ارائهی الگوهای عملی به جامعهی اسلامی در زمینهی عبادت، زهد، کار و تلاش، علم، اخلاق و حضور مفید و سازنده در اجتماع.
و…
برگرفته از کتاب امام باقر علیه السلام جلوه امامت در افق دانش نوشته آقای احمد ترابی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


4 + نُه =